Subsidie

Dr. G. J. L. H. van Leenders

Foto: Levien Willemse

Urologie

Alle subsidies

Waarde van cribriform groei bij risico-stratificatie van prostaatkanker

€ 256.326

Erasmus Medisch Centrum Rotterdam

Prostaatkanker is een veel voorkomende kanker bij mannen. Als bij een man prostaatkanker wordt geconstateerd, zijn er verschillende behandelingsmogelijk-heden. Aangezien veel prostaatkankers maar langzaam groeien, is niets doen en actief afwachten voor veel mannen een goede optie. Mannen met tumoren die echter sneller groeien, worden meestal behandeld en krijgen een operatie, bestraling of hormoontherapie.

Het is dus belangrijk om voor iedere man persoonlijk een inschatting te maken over de snelheid waarmee de betreffende tumor groeit. Onlangs hebben wij kunnen vaststellen dat bepaalde groeiwijzen van prostaatkanker onder de microscoop goed kunnen voorspellen hoe hard een tumor zal gaan groeien. In dit onderzoeksproject onderzoeken we de toegevoegde waarde van deze microscopische groeipatronen in meer detail; ook kijken we hoe deze patronen het beste in de praktijk toegepast kunnen worden om prostaatkankerpatiënten te helpen.

Verschillende belangrijke bevindingen gedaan

In het onderzoek dat nu 2 jaar bezig is, hebben we al verschillende belangrijke bevindingen gedaan. Ten eerste kunnen we – door nog meer in detail naar de microscopische groeipatronen te kijken dan tevoren – een beter onderscheid maken tussen prostaatkanker met langzame en met snelle groei. Hierbij vonden we dat zelfs bij patiënten van wie altijd wordt aangenomen dat de tumor snel zal groeien, deze groeipatronen ook van belangrijke toegevoegde waarde zijn. Zo blijken deze patiënten zonder het speciale groeipatroon eigenlijk een veel betere uitkomst te hebben dan eerder werd aangenomen. De aanwezigheid van het zogenaamde snel delende “cribriforme”-groeipatroon is zo een belangrijk kenmerk van de manier waarop prostaatkanker zich in de toekomst zal gaan gedragen.

In de oriënterende fase hebben we de groeipatronen vooral onderzocht bij mannen die al geopereerd waren voor hun ziekte. Nu dit deel van het onderzoek zulke positieve resultaten geeft, zullen we ook kijken in hoeverre de groeipatronen een rol kunnen spelen wanneer we willen bepalen welke behandeling het meest geschikt is voor een specifieke patiënt. Dit doen we op kleine stukjes weefsel (oftewel “biopten”), die standaard door de uroloog uit de prostaat worden genomen en microscopisch worden onderzocht of er kanker aanwezig is. Dit nog voordat een behandeling wordt ingezet.

Komende periode

We willen nu kijken in hoeverre de groeipatronen die bepalen hoe snel een tumor groeit, ook al op deze kleine biopten zijn te zien en voorspellen hoe snel de kanker zal groeien. Aangezien deze weefselstukjes heel klein zijn, is het niet mogelijk een volledig beeld te krijgen van hoe de hele prostaat er van binnen uit ziet. Hierdoor kunnen soms belangrijke groeipatronen worden gemist, maar we hebben eerste aanwijzingen verkregen dat we met radiologische MRI-beeldvorming* beter kunnen vaststellen of er toch snel groeiende delen aanwezig zijn in de prostaat zonder dat we deze onder de microscoop zien.

In de komende periode zullen we dit verder gaan onderzoeken in veel grotere groepen prostaatkankerpatiënten, en zullen we ook kijken hoe we de groeipatronen kunnen gebruiken om de beste behandeling voor iedere patiënt te bepalen.

 Dr. G. J. L. H.  Van Leenders

* MRI = magnetic resonance imaging. Bij de scan wordt een magnetisch veld opgewekt waarmee beelden van het inwendige van het lichaam gemaakt worden.

Contact
Rut Hausherr Kruidenier (mevr.)
Jaap Schouten Foundation
Bestuurslid en Secretaris
Tel 010 846 45 34
rhk@schoutenfoundation.org